maandag 7 mei 2018

Middenformaat overdenkingen

Recent heb ik mijn kleine verzameling middenformaat objectieven uitgebreid met een aantal Carl Zeiss Jena en Pentacon/Meyer Optik objectieven met de Pentacon Six vatting voor gebruik op mijn Pentax 645 en 645D camera’s. Deze serie objectieven is via een adapter op de Pentaxen te gebruiken en dat werkt geweldig, maar ik merk dat ik steeds meer zit te kijken naar camerahuizen die zelf al beschikken over de Pentacon Six vatting.


Camera: Pentax 645D
                                   Objectief: Pentacon 500mm f/5.6

Pentacon Six vatting camera's
Al snel kom je dan uit op de volgende camera’s:
De Praktisix en zijn opvolgers, de Praktisix II, IIA en de Pentacon Six
De Exakta 66
De Kiev 6C en zijn opvolgers de Kiev 60 en de Arax 60
De Kiev 88CM en zijn opvolger de Arax CM

De Praktisix is het eerste model dat gebruik maakte van de Pentacon Six vatting. Qua lay-out heeft deze camera uit Dresden alles weg van een opgeblazen 35mm camera, waarbij er gekozen kan worden tussen een prismazoeker en een waist level finder. Deze camera en zijn opvolgers maken 6x6 vierkante foto’s.

De (west) Duitse Exakta 66 is qua design gebaseerd op de Praktisix camera’s uit Dresden. Ze hebben de bestaande objectiefvatting overgenomen en objectievenmaker Schneider-Kreuznach kreeg de opdracht voor deze camera’s een nieuwe serie objectieven te ontwerpen en fabriceren. Net als de camera’s uit Dresden maken de Exakta’s 6x6 vierkante foto’s.

In de voormalige Sovjet-Unie won de Pentacon Six vatting ook aan populariteit. In Oekraïne werden twee modellen gemaakt die van een Pentacon Six bajonet werden voorzien, de Kiev 6C plus opvolgers en de Kiev 88CM. De originele Kiev 88 had een andere vatting maar door de populariteit van de Pentacon Six vatting is men halverwege overgegaan naar deze bajonetsluiting. Ook bij de Kiev 6C en zijn opvolgers is er qua bouw sprake van een uit de kluiten gewassen 35mm spiegelreflexcamera die is gebaseerd op de Praktisix. De Kiev 88 daarentegen is een ander verhaal. Deze camera werk ook wel gekscherend de Hasselbladski genoemd en niet zonder reden: De Hasselblad 1600F is de basis geweest voor de originele Kiev 88 serie en latere modellen van beide producenten lijken wel heel erg op elkaar… Beide Kiev modellen maken 6x6 foto’s.

Vergelijk
Wat hebben deze camera’s nou te bieden ten opzichte van mijn huidige set met daarin de Pentax 6x7/67 II en de Pentax 645(D)? De Praktisix, Exakta en Kiev 6 serie hebben allemaal een zelfde soort bouw. Het concept doet heel erg denken aan mijn Pentax 6x7 die, hoewel hij 6x7 in plaats van 6x6 foto’s maakt, werkt volgens hetzelfde principe. De enige camera uit deze serie die ik ooit in mijn handen heb gehad is de oorspronkelijke Dresdense Praktisix camera. Deze ligt prima in de hand maar voelt toch minder solide aan dan mijn Pentax 6x7. Hierom zal ik niet snel kiezen voor een Praktisix. De andere modellen zijn hier in mindere of meerdere mate mee te vergelijken en ik heb op dit moment niet de neiging me daar verder in te verdiepen op dit moment. Hoewel, als ik ook tegen een mooie Exakta met bijbehorend origineel objectief aanloop zou het maar zo kunnen dan ik dan geen nee zeg. De Kiev 6C etc. trekken me niet echt op dit moment, vanwege de lage kwaliteitseisen in de Sovjet-Unie is een investering in een Praktisix of Exakta waarschijnlijk beter - hoewel Arax tegenwoordig ook goede exemplaren van de Kiev 60, Arax 60 genaamd, uitbrengt.

De Kiev 88CM – en dan met name de Arax CM uitvoering – is wel een camera die me intrigeert. Waarom? Deze camera heft heeft dat klassieke gevoel dat je ook krijgt bij een Hasselblad. Fotovriend Joeri van Veen heeft een tijdje een Hasselblad 501C gehad en die heb ik ook verschillende keren mogen vasthouden. Joeri was echter van plan om hier een digitale achterwand aan te koppelen dus met filmcassettes heb ik nooit mogen werken. Echter, deze camera’s worden al jaren niet meer gemaakt dus ben je aangewezen op de tweedehands markt en zelfs daar zijn de prijzen fors. Een snelle blik op de verschillende webverkooppunten leert mij dat een beetje Hasselblad set niet onder de € 1.000 van eigenaar veranderd, en dat zijn niet eens de mooiste modellen. Een nieuwe Arax CM kost omgerekend € 555. Wat is nou het verschil met mijn Pentax 645?

Pentax 645 vs Arax CM
Qua beeldresultaat is het overduidelijk, de Arax maakt 6x6 foto’s. Er bestaat echter ook een filmcassette die 6x45 beelden mogelijk maakt. In mijn ogen een pluspunt, deze keuze heb ik niet met mijn Pentax. Een keuze die ik ook niet heb bij de Pentax, is het mid-rol verwisselen van de film. De Pentax heeft een geïntegreerde filmcassette waardoor dit niet mogelijk is, de Arax heeft een losse filmcassette die op elk gewenst moment vervangen kan worden.

De Arax heeft een vrij specifieke manier van transporteren van de film en het spannen van de sluiter. Dat is echt wel een dingetje. Voordat er een keuze voor een sluitertijd gemaakt kan worden dient eerst de sluiter gespannen te worden. Doe je dit niet, dan beschadigt deze functie. 

Het bestuderen van de Arax leverde mij dus direct het antwoord op de vraag waarom Pentax toch gekozen heeft voor een geïntegreerde filmcassette op. Een keuze die door velen als weinig flexibel werd gezien in een markt waar spelers als Hasselblad, Mamiya (later Phase One), Bronica en dus ook Kiev/Arax allen kozen voor een afneembare filmcassette. Zonder problemen automatisch doortransporteren en dus minder tijd kwijt tussen het maken van twee foto’s. Zeer gebruikersvriendelijk. Ik heb het niet tussentijds kunnen wisselen van de filmcassette ook nooit een probleem gevonden maar tegelijkertijd zie ik wel de voordelen van het mid-rol wissen tussen, zeg, kleurendiapositief- en zwartwitfilm voor me. Een ander aspect dat mee kan spelen is het feit dat de Arax niet geschikt is voor digitale achterwanden. Hoewel het oorspronkelijke ontwerp zwaar beïnvloed is door de Hasselblad 1600F zijn de cassettes niet onderling uitwisselbaar. Een digitale achterwand die past op een Hasselblad zal niet werken met een Kiev of Arax.

Arax vs Kiev
Een Arax CM is in feite niet meer dan een fabrieksnieuwe Kiev 88CM die compleet is gereviseerd. Het probleem met veel van de Sovjet spullen uit de tijd van de Kiev is dat kwantiteit telde bij productie, niet kwaliteit. Lang niet elke Kiev die uit de fabriek rolde voldeed aan dezelfde kwaliteitseisen. Hier is Arax op ingesprongen. Elke Arax is een compleet herbouwde Kiev waarbij de  kwaliteitsproblemen worden ondervangen. Een nieuwe Arax kost € 555 en heeft een jaar fabrieksgarantie. Er zijn tweedehands Araxen en Kievs te krijgen via de welbekende webverkooppunten maar deze gaan toch nog voor zo'n € 350 (Arax) tot € 525 (Kiev) en dan is de exacte status van de camera onbekend totdat je hem in huis hebt.

De voor- en nadelen op een rijtje:
Pluspunten:
-          6x6 en 645 foto’s mogelijk
-          Mid-rol wisselen van filmcassettes
       Fabrieksnieuwe camera met garantie
Uitdagingen:
-          Ingewikkeld proces van het spannen van de sluiter en het instellen van de sluitertijd 
-          Niet geschikt voor een digitale achterwand

Een voorzichtige conclusie is dat ik al met al wel een setje voor me zie van een Arax CM met een prismazoeker en cassettes voor 645 en 6x6 foto’s die ik kan inzetten met die fijne Pentacon Six objectieven. Er is wat mij betreft voldoende aanvulling op mijn huidige Pentax 645 camera. Of er ook daadwerkelijk een aankoop plaats gaat vinden is nu nog onzeker, ik ben er nog niet uit. Wéér een nieuw camerasysteem. Maar het blijft wel intrigeren…


zaterdag 9 september 2017

Ouderwets handwerk

vandaag: Het inramen en scannen van diapositief film. De reden? De recente aankoop van een Canon EOS RT spiegelreflexcamera.

De Canon EOS RT

De Canon EOS RT (voor Real Time) was de eerste autofocus spiegelreflexcamera met een halfdoorlatende spiegel. Het voordeel van een halfdoorlatende spiegel ten opzichte van een normale spiegel in een spiegelreflexcamera is dat het zicht niet wordt onderbroken door de omhoog klappende spiegel als de foto wordt genomen. Ook is er is geen vibratie door het op- en neerklappen van de spiegel, doordat de spiegel niet beweegt is dit een hele stille camera en omdat er niet gewacht hoeft te worden tot de spiegel weer omlaag is geklapt kan men sneller achter elkaar foto's maken. Deze laatste reden was doorslaggevend voor het ontwikkelen van de EOS RT. De RT is gebaseerd op de body van de EOS 630 en werd geproduceerd van 1987 tot 1992. Ik heb mijn exemplaar op de kop getikt tijdens de open lucht fotografica markt te Doesburg.

Afgelopen zaterdag ben ik aan het begin van de ochtend richting Naarden gereden om daar mijn nieuwste aanwinst eens uit te testen. Ik was vooral benieuwd in hoeverre ik verschil zou merken in belichting ten opzichte van een gewone spiegelreflex, de RT heeft door de specifieke spiegelbouw de eigenschap dat het objectief ongeveer 2/3 van een T-stop verliest. Oordeel zelf zou ik zeggen. Het effect van de halfdoorlatende spiegel tijdens het foto's schieten is wel heel leuk om te zien, je blijft gewoon zien wat je fotografeert. Inderdaad is deze camera sneller van zijn tijdgenoten, met vijf beelden per seconden won hij het met gemak van de EOS 630 die drie beelden per seconde wist te halen. In vergelijk met snelle jongens als de EOS-1V HS en de EOS-1D Mark II die acht beelden per seconde weten te halen blijft de EOS RT wel achter, maar nu hebben we het dan ook wel over een latere generatie EOS camera's. De camera zelf is gebouwd volgens het no-nonsense ontwerp van de eerste serie EOS camera's, weinig knoppen die af kunnen leiden van het foto's maken maar wel de opties om in de M, P, Av en Tv modes te schieten. Indien wordt gekozen voor de snelle modus dan dient de camera op de aparte RT positie gezet te worden.

Ik heb tijdens de kennismakingssessie gebruik gemaakt van een tweetal objectieven, de Canon EF 24-105mm f/4L IS USM en de Canon EF 28-70mm f/2.8L USM. 






Locatie: Naarden
Camera: Canon EOS RT
Objectieven: Canon EF 24-105mm f/4.0L IS USM en Canon EF 70-200mm f/2.8L USM
Film: Agfaphoto CT Precisa 100 
Scanner: Nikon LS-5000ED

Workflow

Ik heb een aparte PC als werkstation ingesteld voor mijn scanwerk. Ik ontwikkel mijn dia's niet thuis maar besteed dit uit aan Foto Autofocus in Bussum. Direct nadat ik de dia's heb ingeraamd worden ze ingescand, in dit geval door een Nikon LS-5000ED Coolscan. Vervolgens worden de digitale bestanden voorzien van een exif file met daarin de relevante informatie (in ieder geval datum, cameramodel, objectief en eventueel nog bepaalde sleutelwoorden). Daarna is bewerkingssoftware aan de beurt. In dit geval zijn de beelden alleen verkleind naar 800x533.

zondag 6 december 2015

Vaarwel

Ektachrome...

Afgelopen maand was het dan toch echt zover. Nadat Kodak in maart 2012 bekendmaakte te stoppen met de productie van diafilms heb ik het rustig aan gedaan met mijn voorraadje Kodak diafilm. Met het volschieten van mijn laatste exemplaar in de Allgäu begin november komt er daarmee voor mij een einde aan het tijdperk van de Kodak diafilms. Vaarwel Kodak! Onderstaand is een impressie te zien van deze laatste rol Ektachrome E100VS.














Locatie: Allgäu
Camera: Canon EOS-1N
Objectief: Carl Zeiss Planar T* 100mm f/2
Film: Kodak Professional Ektachrome E100VS
Scanner: Nikon LS-5000ED

zondag 30 augustus 2015

Publicaties in oude

en nieuwe media de afgelopen tijd. Een tweetal artikelen van mijn hand zijn de afgelopen tijd in verschillende bladen verschenen, ook is wat van mijn fotowerk op de site van GMAP.nl te zien.

Air-Britain

Al eerder schreef ik op dit weblog over het afscheid van de A-7 Corsair II in Griekenland. Een artikel van mijn hand hierover is inmiddels geplaatst in het huisblad van Air-Britain, Aviation World.



Publicatie: Aviation World
Tekst en foto's: Bas Stubert

Air Forces Monthly

Met de jongens van GMAP heb ik daarnaast een bezoek gebracht aan de oefening Tracian Eagle I. Een verslag hiervan is gepubliceerd in het toonaangevende Britse tijdschrift Air Forces Monthly.


Publicatie: Air Forces Monthly
Tekst en foto's: Bas Stubert
Redactie: Hans van der Wilt
Aanvullende foto's: Dino van Doorn

GMAP

Over GMAP gesproken: In het kader van lokaal nieuws zijn er op de GMAP site en de daaraan gekoppelde Facebookpagina recent een aantal foto's van mijn hand verschenen.




Publicatie: GMAP.nl
Foto's: Bas Stubert

zaterdag 29 augustus 2015

In het voorjaar

heb ik het geluk gehad om een dagje mee te mogen lopen met award-winning huwelijksfotograaf en all-round nice guy Gerhard Nel.



Camera's en objectieven

Gerhard gebruikt net als ik Canon camera's, in dit geval een set bestaande uit een tweetal Canon EOS 5D bodies (een Mark II en een Mark III), onder meer Canon EF 70-200mm f/2.8L en EF 24-70mm f/2.8L objectieven en een Speedlite 600EX-RT flitser. De EOS 5D's staan hoog aangeschreven bij beroepsfotografen en die paar keer dat ik een EOS 5D van Joeri van Veen mocht gebruiken beviel deze camera zeer goed.

Mijn eigen set was iets bescheidener, ik had alleen mijn oude Canon EOS-1Ds Mark II mee voorzien van een Canon EF 24-105mm f/4.0L objectief en een Speedlite 430EX flitser.

Oog voor detail

Huwelijksfotografie is mij niet helemaal vreemd, in de periode 2005 - 2008 heb ik ook regelmatig huwelijken mogen vastleggen. Er waren dan ook de nodige "o ja" momenten. Erg mooi om te zien is dat Gerhard als het ware denkt in foto's, hij ziet de foto voor zich nog voordat er een camera aan te pas komt. Gerhard zoekt ook naar de ongewone details in alledaagse zaken. Het was dan ook heel gaaf om te zien hoe de luchthaven Schiphol als het ware werd omgetoverd in een grote fotostudio, met overal andere plekken die iets unieks te bieden hadden. Juist die reflectie hier, de spiegeling daar of een weidse blik midden in het luchthavenverkeer.




Inspiratie

Ik zie mezelf niet zo snel weer huwelijken fotograferen maar ik moet zeggen dat ik zeer geïnspireerd ben geraakt door deze dag met Gerhard. Zijn enthousiasme werkt heel aanstekelijk en dat zie je op de foto's, de bruid en bruidegom hebben zich echt vermaakt tijdens de fotoshoot. En ik was niet de enige die inspiratie kreeg, menig reiziger stopte even om ook Gerhard aan het werk te zien.


Eigen werk

Ik heb nog lang niet alle foto's die Gerhard tijdens deze fotoshoot heeft gemaakt gezien maar ik ben wel erg tevreden met de paar beelden die ik wist te maken van dit bruidspaar. Ziehier een kleine impressie:




Locatie: Huwelijk Daniël en Jojanneke, Schiphol
Camera: Canon EOS-1Ds Mark II
Objectief: Canon EF 24-105mm f/4.0L IS USM
Flitser: Canon Speedlite 430EX

zondag 23 augustus 2015

McKeown's?

"Nooit van gehoord!" zou mijn reactie zijn geweest als je mij vorig jaar zou hebben gevraagd wat McKeown's was. Inmiddels weet ik beter...

1.248 pagina's

McKeowns, of voluit McKeown's price guide to antique & classic camera's, is een perfect naslagwerk voor de serieuze cameraverzamelaar. Jarenlang het standaardwerk als het ging om een beschrijving, foto en de waarde van zo'n beetje elke camera ooit gemaakt. De jongens van de Film Photography Podcast hielden een review van dit boek, dat was voor mij de eerste keer dat ik van McKeown's hoorde.



De meest recente publicatie is de twaalfde editie (2005-2006), gepubliceerd in 2004. Deze uitgave bevat 1.248 pagina's en is gevuld met meer dan 40.000 camera's en meer dan 10.000 foto's. Ideaal voor wie niet afhankelijk wil zijn van het internet, al zijn de prijzen niet meer zo nauwkeurig als toen dit boek net uitkwam.



Vuistdik

McKeown's is geen pocketuitgave. Vuistdik en in A4 formaat is dit een forse aanvulling van iedere boekenverzameling. McKeown's werd uitgegeven in een hardcover en softcover editie, ik had begin dit jaar het geluk een gloednieuw exemplaar van de softcover editie te kunnen bemachtigen via de schrijvers van dit boek, James M. McKeown en Joan C. McKeown. Tijdens het schrijven van dit weblog kwam ik er achter dat de site waar dit boek te bestellen is uit de lucht lijkt te zijn. Er zijn echter nog aanbieders zat die dit boek aanbieden, een snelle Google zoekopdracht geeft meer dan genoeg resultaten.

De toekomst van McKeown's

Gelukkig was de twaalfde editie niet de laatste editie van McKeowns. James en Joan werken nu aan een vierdelige serie, McKeown's camera encyclopedia & price guide. De geschatte hoeveelheid pagina's ligt tussen de 4.000 en 5.000 oftewel vier keer de huidige grootte. Deze editie zal worden uitgebracht in boekvorm en ook online worden aangeboden. Er wordt ook gewerkt aan online updates na publicatie. Deze serie boeken is nu nog niet te bestellen maar dit is iets dat ik in de gaten blijf houden.

zaterdag 29 november 2014

Het honderdste

bericht alweer op dit weblog, de tijd vliegt... Vliegen is de laatste tijd ook wel zo'n beetje het centrale thema geweest van mijn fotografie.

Afscheid van de A-7

Halverwege oktober heeft men in Griekenland afscheid genomen van de A-7 Corsair II. Er was op deze perfect georganiseerde dag een hoop leuks te zien, één van de hoogtepunten voor mij was het weerzien met TA-7C 154477.



Dit was één van de drie Corsairs die de laatste missies zouden vliegen voordat deze straaljager uit dienst zou worden genomen. 154477 is echter een oude bekende die ik alweer heel wat jaartjes geleden in de VS ben tegengekomen.



Afscheid van de Fokker 50

Nog een afscheid van een vliegtuigtype maar nu wat dichter bij huis. Nederland heeft afscheid genomen van de laatste twee Fokker 50s in Nederlandse militaire dienst. Hiermee is er voorgoed een einde gekomen aan de hechte band tussen de luchtmacht en de vliegtuigfabriek Fokker. De Fokkers zelf mogen gelukkig nog even door, zij zijn verkocht aan de Peruaanse marine. Tijdens het maken van de acceptatievluchten zijn de volgende plaatjes geschoten.











Samenwerking

Verder ben ik de samenwerking aangegaan met luchtvaartwebsite GMAP.NL. Voor GMAP (Global Military Aviation Photography) zal ik op freelance basis fotomateriaal aanleveren.



Het begin is goed, ik kon gelijk de foto van de week leveren ;-)



Fotografica

De inmiddels traditionele Fotograficabeurs in Nieuwegein werd ook weer bezocht door Pedro Stubert, Joeri van Veen en ondergetekende. het blijft altijd een feest om te zien wat er allemaal te krijgen is op het gebied van de fotografie.





Mijn buit was bescheiden, slechts een Pentax SP 1000 voor het Pentax Project en een fraai 300mm f/4 objectief voor Pentax 67.